De kunst van het doorvragen
Je vraagt een medewerker hoe het gaat. “Gaat wel,” zegt ze. Maar de signalen kloppen niet. Vermoeidheid, irritatie, verminderde kwaliteit. Je voelt dat er meer is, maar je weet niet hoe je het gesprek opent. Dus laat je het gaan. En twee maanden later zit diezelfde medewerker thuis. In deze blog lees je hoe doorvragen je helpt om het echte verhaal te horen, op een manier die veilig, menselijk en effectief is.
Waarom gesprekken aan de oppervlakte blijven
Medewerkers willen niet klagen of lastig zijn en leidinggevenden zijn bang om te diep te gaan. Want waar ligt de grens? Wat mag je vragen? En dus blijft het gesprek hangen op het niveau van functioneren. Een lijstje dat wordt afgevinkt, zonder dat iemand echt weet hoe het met de ander gaat.
Onze reflex is vaak: probleem horen, oplossing bieden. Maar daarmee mis je het echte verhaal. Want dat komt pas als er ruimte is. En ruimte ontstaat niet door snelheid, maar door vertraging. Voor HR betekent dit: leidinggevenden helpen om die ruimte te creëren.
Het echte gesprek
Wat is een echt gesprek? Dat je erachter komt hoe het met iemand is. Niet afvinken wat je te vragen hebt, maar oprecht willen weten wat er speelt.
Mensen zitten vaak vast in hun eigen verhaal. Dat willen ze ook vertellen, en dat is prima. Maar daaronder liggen vaak veranderwensen. Wat wil iemand echt? Waar gaat het werkelijk om? Die laag bereik je niet met een checklist. Die bereik je door door te vragen.
De kracht van doorvragen
Doorvragen is geen graven. Het is ruimte maken.
In een zorgorganisatie zei een medewerker drie keer achter elkaar dat ze “gewoon moe” was. De leidinggevende wilde eigenlijk weer aan het werk, maar iets hield haar tegen. Ze vroeg: wat bedoel je met moe?
Er viel een lange stilte.
Toen kwam het verhaal: wekenlang vijf uur slaap per nacht, zorgen voor een zieke ouder, schuldgevoel over het team. Het gesprek verschoof van “vermoeidheid” naar “wat heb jij nodig om dit vol te houden?”. Die ene vraag veranderde alles.
En precies op dat kantelpunt, tussen wat iemand zegt en wat iemand bedoelt, begint de kunst van doorvragen.
Hoe je doorvraagt zonder opdringerig te zijn
Werk met open vragen. Vermijd waarom-vragen, die voelen al snel als een verhoor. Probeer in plaats daarvan: “Wat maakt dit lastig voor je?” “Wanneer merkte je dat het anders werd?” “Wat heb jij nodig op korte termijn?” “Wat zijn de uitdagingen waar je op dit moment mee worstelt?”
Laat stiltes vallen. Dat voelt ongemakkelijk, maar stilte is een interventie. Het geeft de ander ruimte om na te denken en verder te gaan dan het eerste antwoord.
Spiegel wat je hoort: “Ik hoor dat je…” En normaliseer: “Veel mensen ervaren dit zo.” Dat haalt de schaamte weg en opent het gesprek.
Wat je morgen kunt doen
Begin niet met “Hoe gaat het?”, maar met “Hoe gaat het met jóu?” Dat kleine verschil maakt dat mensen voelen dat je het echt wilt weten.
Vervang oplossingsdrang door nieuwsgierigheid. Maak het gesprek kleiner: “Wat is één ding dat nu zou helpen?” En sluit af met een duidelijke afspraak en een vervolg.
Je hoeft geen therapeut te zijn om een goed gesprek te voeren. Je hoeft alleen oprecht geïnteresseerd te zijn in de mens tegenover je.
De vraag voor morgen
Welke vraag kun jij morgen stellen die net één laag dieper gaat?
Wil je dat jouw leidinggevenden dit soort gesprekken met meer vertrouwen voeren? We delen graag onze inzichten.
Wellicht ook interessant
Het leven stopt niet bij de deur van het kantoor
Een medewerker oogt moe, prikkelbaar, minder gefocust. Officieel is het werkstress. Maar het voelt anders. Mag je ernaar vragen?
Wat je cultuurthermometer registreert terwijl jouw dashboard groen blijft
Je verzuimcijfers zijn stabiel, spreadsheets groen. Maar je voelt dat er iets broeit. Teams zijn stiller, de energie is weg.
De Jan-index: Waarom bepaalde medewerkers steeds uitvallen (en wat dat zegt over je organisatie)
Jan valt steeds uit. Een week ziek, een maand werken, weer ziek. HR zucht. Maar wat als Jan niet het probleem is, maar het symptoom?