Eigen regie zonder de vinger te wijzen
Waarom regie een gevoelig begrip is geworden
Eigen regie is een begrip waar niemand tegen is. De medewerker die zelf keuzes maakt, aan de bel trekt, zorgt voor zijn gezondheid. Klinkt goed.
Tot iemand uitvalt. Dan kantelt het in een handomdraai. Waarom deed je niets met die coaching? Waarom trok je niet eerder aan de bel? Waarom drink je zoveel? Wat ondersteunend bedoeld was, verandert opeens in een lijstje van wat iemand naliet.
Geen wonder dat medewerkers zich terugtrekken. Als eigen regie betekent dat de organisatie afhaakt zodra het moeilijk gaat, wie vraagt daar dan om?
De valkuil aan de andere kant
Wat ik in de spreekkamer zie werken
In mijn werk zet ik vaak ACT in, Acceptance and Commitment Therapy. Kort gezegd: een vorm van gedragstherapie die uitgaat van accepteren wat er is, en van daaruit handelen naar wat er voor jou toe doet. Geen wegduwen, geen goedpraten, maar erkennen wat er speelt en van daaruit een bewuste stap zetten.
Neem bijvoorbeeld een vrouw die ik sprak, kort nadat haar moeder overleed. Verzwolgen door verdriet, zoals ze het zelf noemde. Werken lukte niet, en ACT wees ze eerst af. “Je begrijpt niet hoe verdrietig ik ben, laat mij met mijn verdriet.”
Ze begon toch aan de gesprekken. Na drie sessies zei ze: “Ik snap het. Ik ben diep verdrietig, maar ook iemand die functioneert. Mijn verdriet is behapbaarder als ik het niet wegduw.”
De situatie veranderde niet. Haar moeder was nog steeds overleden. Wat wel veranderde: hoe ze ermee omging. Dat is eigen regie zoals ik het bedoel. Geen aanwijzing wat iemand fout doet. Wel meekijken naar wat er nog binnen bereik ligt, ook als de omstandigheden hard zijn.
Wat dit betekent voor het gesprek
Terug naar dat HR-gesprek uit het begin. Kies niet tussen “het is de werkdruk” en “je hebt ook je eigen aandeel”. Allebei mag er zijn. De kunst zit in de volgorde. Erken eerst wat de medewerker aandraagt over het werk. Open daarna pas het gesprek over wat er verder speelt. Andersom klinkt als een verwijt, ook al is het niet zo bedoeld.
Vraag daarna niet: wat ga jij doen? Vraag: wat heb je nodig en welk stuk pak je zelf op? Dat kleine verschil doet werk. Zo geef je regie terug zonder de last op iemands schouders te leggen.
In de spreekkamer werkt hetzelfde
Laatst kwam er iemand bij me met slaapproblemen. Al doorvragend hoorde ik dat er thuis van alles speelde. De reflex is dan snel: benoem de leefstijl, benoem de invloed van thuis. Dat mag, maar niet zonder eerst het werk-verhaal serieus te nemen. Anders klinkt mijn “eigen regie” precies zoals het aan een HR-tafel kan klinken. Als een verwijt in nette bewoordingen.
Het is niet of-of
Gezondheid krijg je alleen voor elkaar met elkaar. Het valt niet alleen op de medewerker of op de baas. Iedereen heeft iets te doen.
Dat is de kern. Geen vraag wiens fout dit is, wel wat ieder van hieraf oppakt. Verantwoordelijkheid teruggeven is geen loslaten. Het is meelopen, met een helder beeld van wie welk stukje draagt.
Benieuwd hoe zo’n gesprek er in jouw organisatie uitziet? Neem contact op voor een kennismaking.
Wellicht ook interessant
Wat laat je achter: hoe wil je dat mensen over je praten als je niet meer samenwerkt?
Over een paar jaar vertrek je. Wat zeggen je oud-medewerkers dan? Over de nalatenschap van leiderschap.
Terugblik inspiratiedag 2025
Op 10 oktober 2025 organiseerden we een inspiratiedag over authentieke verbinding in organisaties. Ludo van der Gun deelde inzichten over wederkerigheid vanuit zijn ervaringen op de Mongoolse steppe. Danielle Braun, corporate antropoloog, liet zien waarom cultuurverandering drie stappen vraagt in plaats van twee – en waarom die middelste stap (het overgangsritueel) cruciaal is maar vaak wordt overgeslagen. De dag eindigde met Qigong en Haka workshops om te ervaren hoe verbinding ontstaat door doen in plaats van woorden.
Waarom goede voornemens vaak mislukken en hoe je dit kunt veranderen
Waarom goede voornemens vaak mislukken en hoe je dit kunt veranderen: de wetenschap achter gedragsverandering.