De amplitie-economie, of waarom groei meer oplevert

Twee organisaties, allebei met 300 medewerkers. In de eerste is het verzuim laag. Op papier gaat het goed. Praat je met mensen, dan hoor je iets anders. Ze werken door, maar met de handrem erop. Ze zijn er, maar ze doen mee zonder vuur.

In de tweede organisatie is het verzuim ook laag. Daar gebeurt iets extra’s. Mensen zoeken elkaar op, komen met initiatieven, blijven wat langer hangen na een meeting. Verzuim wordt niet alleen voorkomen. Er wordt ook energie opgebouwd.

Cijfermatig lijken beide organisaties op elkaar. Economisch niet. In deze blog schrijft Bram de Jongh, managing partner bij Van Altena & de Jongh, over dat verschil. Over wat amplitie is, wat het betekent voor het vak van de bedrijfsarts, en waarom het volgens ons de moeite waard is om verder te kijken dan uitval.

Waar amplitie zit in het proces

De meeste organisaties investeren in verzuim. Dat is logisch, want verzuim doet pijn in de portemonnee en in de bezetting. Sommige organisaties investeren al eerder in het proces: in preventie. Voorkomen dat mensen uitvallen.

Amplitie zit nog een stap eerder in het proces. Niet “voorkomen dat het slecht gaat”, maar “versterken wat goed gaat”. Aandacht voor de medewerkers die niet in het oranje zitten. Die functioneren, meedoen, hun werk doen. Investeer in hen. Dan ontstaat er iets wat een verzuimcijfer niet vangt.

Amplitie vervangt goede verzuimbegeleiding of preventie niet. Het voegt een derde vraag toe: als iemand gezond aan het werk is, wat helpt diegene dan om gezond, betrokken en inzetbaar te blijven?

Verzuim, preventie en amplitie zijn onze drie dienstpijlers. Ze horen bij elkaar, maar de eerste twee krijgen verreweg de meeste aandacht in de sector.

Wat je mist als je alleen op verzuim stuurt

Wie alleen op verzuim stuurt, ziet maar een deel van de waarde van gezondheid in een organisatie. Verzuim laat zien wie er uitvalt. Het laat niet zien wie er meedoet zonder vuur, wie het net vol houdt of wie zijn beste ideeën niet meer op tafel legt.

Zodra je verzuim onder een bepaald niveau zakt, wordt iedere verdere daling steeds duurder. De laaghangende vruchten zijn geplukt. Wat overblijft zijn medewerkers die niet uitvallen, maar ook niet floreren. Daaromheen kun je nog zoveel investeren in preventie, de winst is klein.

De winst zit in wat je doet met de mensen die niet uitvallen. Niet alleen kwetsbare medewerkers ondersteunen, ook gezonde medewerkers laten groeien.

Wat verandert er als je verder kijkt dan uitval?

Amplitie is geen extra dienst die je inkoopt. Het is een andere manier van kijken naar bestaande momenten.

Een preventief spreekuur wordt niet alleen een filter voor risicogroepen. Het wordt ook een gesprek waarin een medewerker die het goed doet deelt wat haar energie geeft en waar ze op wil bouwen. Een teamsessie wordt niet alleen een moment om spanningen te bespreken. Het wordt ook een moment om te benoemen wat werkt en dat te vergroten.

Voor de bedrijfsarts betekent dit dat je aan tafel zit op andere momenten dan alleen bij uitval. Dat je met HR meepraat over patronen die je in de spreekkamer ziet. Dat er in het jaarverslag naar de organisatie niet alleen verzuimcijfers staan, maar ook waar de energie in teams zit en wat opvalt aan wat wél werkt.

Voor de bedrijfsarts

Van onze bedrijfsartsen hoor ik dat het vak in de sector vaak vastzit in een consultmolen. Wet Verbetering Poortwachter afhandelen, ziektepercentages onder een KPI houden, doorstromen naar het volgende dossier. Weinig ruimte voor het gesprek dat ertoe doet, laat staan voor de vraag hoe iemand kan groeien.

Amplitie geeft die ruimte terug. Niet door meer werk op je bord te leggen, maar door bewust tijd anders in te richten. Minder spreekuren, meer overleg met een adviseur en HR. Vaker op locatie werken, zodat je zicht krijgt op wat er speelt buiten de spreekkamer. Vaste momenten in het jaar waarop je met de organisatie aan tafel zit om patronen te bespreken. Je bent adviseur, geen afhandelaar.

Dat vraagt om keuzes die niet vanzelf gaan. Elke arbodienst zegt dat het bij hen anders is. Wat het bij ons anders maakt, is dat het spanningsveld tussen declarabele uren en tijd voor advies niet wordt gladgestreken. Er wordt bewust ruimte niet als spreekuur gepland, en dat wordt op organisatieniveau ook zo verdedigd.

Voor de bedrijfsarts die niet alleen wil adviseren over terugkeer naar werk, maar ook wil meepraten over wat mensen in een organisatie gezond houdt, is dat het verschil.

Van vechten naar bouwen

Vechten tegen verzuim werkt tot een grens. Bouwen aan amplitie werkt daarna. Niet omdat het ene beter is dan het andere, maar omdat je pas ziet wat een organisatie werkelijk waard maakt, als je verder kijkt dan wie er wel of niet aanwezig is.

Werk je als bedrijfsarts en herken je dit? Kijk naar onze vacature of neem contact op voor een verkennend gesprek.